Reviews

Bij Fiasco! begint het feest al bij de garderobe. Het is duidelijk: dit wordt een bont slapstickspektakel met zang, muziek, clownerie, acrobatiek, dans en mogelijk een trouwerij.

Terwijl het publiek de kapstokken van DeLaMar in Amsterdam vult met natte winterjassen, warmt operazangeres Dana Koppes de bezoekers van Fiasco! alvast op met aria’s vanaf de garderobebalie. Violist Willem van Baarsen klimt met zijn instrument op de bar. En de overige muzikanten van het in fysieke comedy gespecialiseerde gezelschap Släpstick paraderen toeterend door de theaterfoyer.

Släpstick is een muziektheatergroep die sinds 2003 in het theater staat met eigen producties en samenwerkingen. Zo hebben ze onder andere samengewerkt met het Scapino ballet, Ellen ten Damme en Brigitte Kaandorp. In 2017 wilden ze internationaal meer aan de weg timmeren en hebben ze gelijk een award gewonnen op het Edinburgh Fringe Festival voor het meest overtuigende debuut. Ook in Zuid-Korea hebben ze een award gekregen. Exclusief voor het DeLaMar hebben ze nu de voorstelling Fiasco! gemaakt, waarbij niet alleen op het toneel en in de zaal hun performance wordt gegeven, maar in het hele gebouw. Dit doen ze in samenwerking met nationale en internationale artiesten.

Bij binnenkomst gaat het gelijk los. In de hal zijn al allemaal attributen, muziekinstrumenten en kleine performances te vinden. We krijgen een consumptiemunt en kunnen door naar boven. Daar krijgen we iets te drinken en worden we om de beurt gevraagd om plaats te nemen in de kleinste bioscoop ter wereld. Er staan 2 stoelen, we krijgen het kleinste bakje popcorn ooit (5 stuks) en zien een film van 1 minuut. Daarnaast worden we overweldigd met andere kleine optredens en gekkigheden, een waarzegger, een grijpautomaat, polaroidfoto’s, muziek en dans. Je wordt overweldigd door alles wat op je af komt en om je heen gebeurt. En dan zijn de zaaldeuren nog niet eens geopend.

Wanneer de deuren opengaan volgt een aaneenschakeling van optredens, allemaal muzikaal ondersteund door de mannen van Släpstick en vaak nog tot een hoger niveau getild door hun dans- en theaterkunsten. De mexicaanse clown Chula speelt in mijn beleving een onmisbare rol. Ze is sterk in haar kleine gebaren en gezichtsuitdrukkingen en houdt met haar mime de zaal aan haar lippen. Ze betrekt het publiek ook bij haar optreden. Ook het showballet van Lucia Marthas Institute for Performing Arts is zeer goed, ze ondersteunen bijna alle optredens op verschillende manieren en laten zelf ook prachtige dansen zien. Nout Ingen Housz ondersteunt alles op drums en Manon Briaumont verzorgt met hond Lali een optreden, deze laatste overtuigt helaas iets minder, de hond lijkt regelmatig niet helemaal te doen wat gepland is. Gelukkig verbluft Emilia Dawiec iedereen met haar fenomenale dans en optredens. Ze verdwijnt in een ballon en heeft tevens een hairsuspensionact. Dana Koppes luistert de voorstelling op met prachtig klassiek gezang en weet zich knap staande te houden wanneer Släpstick daar hun komediesaus over giet. De mannen van Släpstick verbazen elke keer opnieuw. De hoeveelheid muziekinstrumenten die ze groots bespelen, maar daarnaast ook de danskunsten die ze laten zien. Nooit gedacht dat je op klompen, schaatsen of ski’s net zo goed kunt tapdansen als de schoenen die ervoor gemaakt zijn.

Er gebeurt teveel om te benoemen en dat is een groot geluk, want daardoor kan iedereen na het lezen van de recensie nog steeds verbluft worden door alles wat Släpstick en hun metgezellen brengen. Het zit boordevol humor, geeft op momenten kippenvel en biedt een avond om het ‘gewone’ leven even helemaal buiten te laten en het DeLaMar in te stappen voor een avond met alles erop en eraan.

door het Nederlandse muziektheatergezelschap Släpstick. Het is een fijn optimistisch lied dat een energieke, muzikale show inluidt die het midden houdt tussen circus, variété, swing, acrobatiek, comedy en clowneske absurditeiten. Instrumenten als trompet, saxofoon, drums, trombone, vibrafoon en een glasorgel zorgen voor een uitbundigheid die je niet vaak in de reguliere schouwburg tegenkomt.

Helemaal volgens de belofte is Släpstick echter niet. Theater DeLaMar zou in zijn geheel omgetoverd worden tot een theatrale ruimte, van de stoep tot de foyer en de garderobe. We zouden niet ‘gewoon’ vanaf de fluwelen zetel in de zaal toekijken. Er zijn inderdaad wat acts hier en daar, onder andere een kermisattractie met een grijper die ‘Grap em by Debussy’ heet, vrij naar de helaas minder fijnzinnige uitspraak van een Amerikaanse president. Maar na een klein uur wachten in de foyer gaat iedereen toch keurig op zijn of haar genummerde plaats zitten. Kennelijk is het niet zo makkelijk – alle goede bedoelingen ten spijt – om van het DeLaMar een heuse circustent of salle-des-fêtes te maken.

Maar afijn, dat neemt niet weg dat Fiasco!, geregisseerd door Stanley Burleson in een waanzinnig inventief decor van Ellen Windhorst, een verrukkelijke showavond is. Aan het eind is er een heus kussengevecht tussen toeschouwers en artiesten, en dan is de belofte van participatie toch weer deels waargemaakt.

De vier leden van het gezelschap zijn multi-instrumentalisten, bovendien begaafde performers. Willem van Baarsen, Rogier Bosman, Sanne van Delft en Jon Bittman, aangevuld met drummer Nout Ingen Housz, leggen een swingende basis aan de voorstelling. Op weemoedige en soms opzwepende klanken van Amerikaanse bigbands, charleston, lindyhop en de roaring twenties brengen internationale variétékunstenaars sterke acts.

Er is ook een circushond present, de zwart-witte Lali, die de Franse turnster en acrobate Manon Briaumont begeleidt en haar twee voorpoten geeft na een geslaagde act. Haar hoofdoptreden is het tussen hemel en aarde zweven aan lange witte banieren. Een bekorende, dragende rol is weggelegd voor de Mexicaanse performer Chula The Clown (Gabriela Muñoz), gekleed in overdadige witte jurk en met wit geschminkt gezicht. Ze is in staat met een rol wc-papier een huwelijksceremonie te regelen. Zij transformeert het witte papier tot een rode loper en een schuchtere bezoeker uit de zaal tot een bruidegom. En zijzelf is de bruid. Of neem Emilia Dawiec, een Poolse circusartieste, die tot ongekende toeren in staat is, van vliegen door de lucht (aerial art) tot een act met een ballon die verrassend is, oogstrelend en verbazingwekkend. Zij zweeft aan haar haren, hairsuspension; het is ongelooflijk.

De blaassectie van de bigband mag dan teruggaan tot het jazzverleden van een eeuw terug, operazangeres Dana Koppes zingt gloedvol, zwevend op een schommel, de prachtige aria ‘Oh! quante volte’ uit de lyrische belcanto-opera I Capuleti e i Montecchi (1830) van Vincenzo Bellini. Ook vertolkt ze een Ierse folk song (uit de cyclus Irish Songs) van Ludwig van Beethoven, ‘Farewell Bliss and Farewell Nancy’, waarna ze flauwvalt. Ondertussen kijkt de buste van Beethoven streng toe vanaf de vleugelpiano.

En er is meer, bijvoorbeeld de dansers van Lucia Marthas Institute for Performing Arts die een geweldige showperformance geven. Overdrijving en absurde logica vormen een vast element van Fiasco!, zoals de scène die al tapdansend begint, en eindigt in een briljant-burleske ensembledans met klompen, ski’s en schaatsen.

Drummer Ingen Housz zingt een rauw-Amerikaans lied over liefde en zijn maaidorser (combine harvester). En dan klinkt tweestemmige klarinetmuziek: een van de muzikanten bedient twee blaasinstrumenten tegelijkertijd. Dat kunnen de andere musici niet op zich laten zitten. De eerste komt op met drie gitaren, de ander met een contrabas, een viool doet mee en plots bespeelt het gehele muziekgezelschap zo’n tien instrumenten die ze ook nog eens samen bedienen, als een superieure act.

Er is een glitterende discobal aan het slot die alles lijkt weg te vagen, dus toch iets van een fiasco. Die extreem komische chargering maakt van Fiasco! een enerverend geheel; niks mislukking, alles overtuigend gebracht met een clowneske sfeer.

Wie een uur voor aanvang vanuit de coulissen de warming-up bekijkt van muziektheaterband Släpstick, ziet geen strijkers hun snaren stemmen of blazers hun lippen om het koperwerk krullen. Deze aan het conservatorium opgeleide muzikanten rennen in de theaterzaal de trappen op en af, doen tientallen push-ups, de een nog fanatieker dan de ander. En ze trekken zich veelvuldig op aan de manteau, de omlijsting van het podium die schuilgaat achter het theaterdoek. ‘We blijven in ons hart een stelletje competitieve pubers’, zegt oprichter Rogier Bosman (47), die als componist en arrangeur de meeste composities voor de groep schrijft. ‘Als de een iets kan, wil de ander dat ook kunnen.’

Hun bonte verzameling instrumenten – van banjo en pianola tot glasharp en concertina – wacht geduldig tot de toneelmeester het sein geeft: ‘Vijf minuten voor aanvang!’. Dan rekken de warmgelopen heren nog één keer hun stembanden op, strijken hun krulsnorren strak en checken hun verhoogde hartslag. Voilà, haal het doek maar op, de show kan beginnen.

In de nieuwste show van muziektheatergroep Släpstick kan het publiek zich vergapen aan the Roaring Twenties.

Ze noemen zich ‘de crème de la antirimpelcrème’ van het theater. Hun virtuoze släpstickshows worden geroemd, ook in het buitenland. Zodra het weer kan, spelen de vijf muzikanten van Släpstick hun jubileumshow – ze bestaan 25 jaar. Rogier Bosman (47) is een van de vijf.

Het moet een ‘onovertroffen, magnifieke, chique, swingende, zingende, roerende, ontroerende, champagne proostende, créme-de-la antirimpelcréme belevenis’ worden. Met ’The Roaring Twenties’ viert Släpstick feestelijk haar 25-jarig bestaan.

Släpstick ontstond in 1997 onder de naam Wëreldbänd: een aantal jongens die elkaar kenden van het conservatorium met gevoel voor humor en zin in muzikale avonturen. Binnen de kortste keren brengen ze een enorm scala aan muziekstijlen en instrumenten in het repertoire. In 2005 maken ze de sprong naar het theater. De grote internationale doorbraak komt met hun met vijfsterren bekroonde voorstelling Släpstick  2017), waarna ze dat voortaan kiezen als naam voor hun gezelschap. Släpstick is variété, theater, nostalgie, muziek, fysieke humor; virtuoos muzikaal entertainment met een moderne twist.

Ze zijn vijfkoppig, maar bespelen een veelvoud aan instrumenten die ze bovendien telkens aan elkaar doorgeven. Släpstick zit vol visuele gekkigheid.

De pianola staat vóór aanvang al te pingelen en het toneelbeeld oogt als een uitdragerij vol spullen die muziek kunnen maken. Dit is de nieuwe show Släpstickvan de Wereldband die eerder onder meer faam verwierf met muzikale zotternij in theatershows rondom Ellen ten Damme en Karin Bloemen. Ze zijn vijfkoppig, maar bespelen een veelvoud aan instrumenten die ze bovendien telkens aan elkaar doorgeven. En ze beheersen ook het variétévak op lachwekkend hoog niveau, met een clownesk arsenaal aan visuele gekkigheid.

Släpstick, vaardig geregisseerd door Stanley Burleson, is een spectacle coupé waarin de Wereldband-mannen vaak ietwat Chaplineske mannetjes zijn die hun muzikale santenkraam presenteren met tragikomische oogopslag. In de Chaplin-song Smile tonen ze aan dat door het mondstuk van een tuba ook kan worden gezongen. Een stervende zwaan wordt, met een stemmig stukje Saint-Saëns, gered door een voorbijflitsende schaatser. Schubert wordt hoogst welluidend vertolkt met viool, klarinet, gong en een beetje piano. En stukjes uit recentere nummers, zoals Raindrops keep falling on my head en Bohemian Rhapsody, krijgen iets onbedaarlijk koddigs als ze in het Duits zijn vertaald, en opklinken in de stijl van de vooroorlogse Comedian Harmonists.

Sommige scènes kan men flauw vinden (de zanger die telkens de tekst van Unforgettable vergeet), maar dat doet er niet toe. Steeds komt er dan snel weer iets verrassends.

The five performers refer to rich traditions whilst being unbelievably innovative.

A shaky elderly gentleman peskily blocks the parterre entrance with his walking frame. Later, we see him again in a masterful Buster Keaton-esque act as a senile singer. In the meantime, a musician on stage shoots a swan out of the air, that goes on to play its own role in a fantastical variant of the Swan Lake ballet. Even then, we’re only just getting started. These five musical clowns fit enough material for two first-rate shows into one production.

Slapstick, music hall and silent film are genres that don’t immediately appeal to everyone. There is no other explanation for why this group of artists is consistently ignored by television stations. Släpstick’s love for the music hall tradition positively drips from them, with references to Chaplin, fairground romanticism, and the German depression-era a capella group Comedian Harmonists. But at the same time, their shows are delightfully modern, innovative and humorous.

Together with Percossa and the Ashton Brothers, and boosted by director Karel de Rooij (the ‘mini’ of Mini & Maxi) the group displays the best evidence that the disappearance of this genre would be a great impoverishment for the theatre world. The newest production of Släpstick has unprecedentedly high levels of amusement.

You literally won’t believe your eyes: the drummer and his instruments are physically slung around the stage, five musicians plays the same double bass at once, the slide of the trombone turns out to be both a flute and a violin bow, and even the clarinet mouthpiece is a fully functioning instrument in the hands of Släpstick. A phenomenal production.

Edinburgh Festival Fringe: Fans of Mikelangelo And the Black Sea Gentlemen might enjoy this Dutch troupe, whose Fringe debut offers a similar ­combination of ­musical virtuosity and ­anarchic spirit, although the humour is largely physical.

Släpstick, on the surface, is a homage to a golden age of physical comedy – chairs collapse, musical instruments are made into weapons, and there are numerous direct references to Buster Keaton and Laurel and Hardy (who appear on film at one point as the cast mirror their dance moves). A Marx Brothers-style fairground huckster whose sales patter is virtually incomprehensible is an early highlight and develops into an inspired running joke, as the audience is invited to try and win prizes in increasingly outlandish ways.

It’s the music, though – all performed live by Släpstick, on an impressive variety of instruments – that ultimately ties it together, from a series of hilariously strange barbershop style, a cappella renditions of familiar songs (includingly, incongruously, Uptown Funk as you’ve certainly never heard it before, probably even in Holland) to a fantastic scene featuring various sizes of accordions. And there is unexpected, genuine poignancy in the moment when a frail old man with shaking hands, after several comical minutes of unsuccessfully trying to get to a microphone, finally manages to sing (some of) Nat King Cole’s Unforgettable.

Släpstick deserve to find a wide audience. Children, in particular, will love them – my four-year-old spent half the show mesmerised, the other half hooting with laughter. A small warning to female audience ­members: if you don’t fancy being the focus of Wereldband’s ­attention for a considerable while, as they take turns ­attempting to seduce you for laughs, maybe don’t sit in the middle of the front row.

This virtuoso musical and comedy from Dutch five-piece Släpstick arrives in edinburgh for its UK debut trailing hosannas and five-star reviews from the Netherlands in its wake. And it’s easy to see why.

Each year, the Fringe seems to throw up an unexpected sleeper hit that begins by playing to halfpacked houses (as was the case when I caught the show) before word of mouth gets around.

It quickly becomes one of the must-see shows in edinburgh and could run for a further month and still not satisfy the demand for tickets. At least, that’s the fate I sincerely hope befalls this hilarious ode to vaudeville, whose touchstones include Charlie Chaplin, Buster Keaton, the Marx Brothers, spike Jones and Laurel and hardy. Put simply, slapstick is utterly wonderful. so much so, in fact, that if I could clear a date in my diary and go to see it every day, I would. As proceedings get under way on a stage littered with props and musical instruments, the comic ensemble can be found tuning up, working out and mingling with the audience.

Then we’re off and running into the riotous carnival heart of the show, as a trip to the fairground becomes the leap-off point into a life-affirming series of skits and musical numbers that showcase the dexterous, multi-tasking clowning and musical skills of this irrepressible troupe. Normally, I’d pick out a few highlights, but the show is pretty much a succession of them.

A swan Lake parody featuring an ice-skating ballerino is a hoot; the Laurel and hardy tribute played in sync to stan and Ollie projected onto the back cloth a reminder of more innocent times; and the barbershop quartet segments, crooned in Dutch (it is in German) – which (don’t ask me why) just seems to up the comedy value tenfold – had me in stitches.

All of this interlaced with bursts of hot jazz that prove the clowning skills of this bunch are matched only by their impeccable musical skills. Take it from me, these boys can play every bit as well as they can play around. Packed full of cartoonish, slapstick brio and presided over by a lovable, fast-talking huckster you could swear was Zeppo Marx come back from the grave, the show is one big glorious riot from start to finish and well deserving of its standing ovation. Buy a ticket while you still can.